Droge ogen: oorzaken, symptomen en wat u eraan kunt doen
8 Minuten leestijd
Droge ogen komen veel voor en kunnen zorgen voor irritatie, een branderig of zanderig gevoel en wisselend zicht. Droge ogen ontstaan niet alleen doordat de ogen te weinig tranen maken. Ook een instabiele traanfilm, een te snelle verdamping van tranen of problemen met de oogleden en meibomklieren kunnen een rol spelen.
De klachten en de mogelijke oorzaak verschillen van persoon tot persoon. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de klachten te kijken, maar ook naar de factoren die mogelijk een rol spelen.
Wat zijn droge ogen?
Het oogoppervlak wordt normaal gesproken bedekt door een dunne traanfilm. Deze traanfilm helpt het oogoppervlak vochtig en comfortabel te houden en draagt bij aan een helder zicht.
Bij droge ogen is de normale balans van het oogoppervlak en de traanfilm verstoord. Dat kan bijvoorbeeld komen doordat er onvoldoende traanvocht wordt geproduceerd, doordat tranen te snel verdampen of doordat de traanfilm onvoldoende stabiel is.
Droge ogen kunnen daardoor verschillende klachten geven. Soms zijn de klachten duidelijk aanwezig, terwijl er aan de buitenkant van het oog weinig te zien is.
Wat zijn de symptomen van droge ogen?
Droge ogen kunnen verschillende klachten veroorzaken. Niet iedereen heeft dezelfde symptomen en de ernst van de klachten kan wisselen gedurende de dag of onder verschillende omstandigheden.
- een branderig of prikkend gevoel;
- jeuk of irritatie;
- een zandkorrel- of vreemd-voorwerpgevoel;
- rode of geïrriteerde ogen;
- vermoeide of zware ogen;
- wazig of wisselend zicht;
- gevoeligheid voor licht;
- ongemak bij het dragen van contactlenzen;
- tranende ogen.
Kunnen droge ogen ook tranende ogen veroorzaken?
Dat lijkt misschien tegenstrijdig, maar droge ogen kunnen juist samengaan met extra tranen. Irritatie van het oogoppervlak kan een reflexmatige traanproductie veroorzaken.
Daardoor kunnen de ogen tranen terwijl ze toch droog, branderig of geïrriteerd aanvoelen.
Waardoor ontstaan droge ogen?
Droge ogen hebben vaak niet één oorzaak. Verschillende factoren kunnen tegelijkertijd een rol spelen.
Verminderde traanproductie
Sommige mensen produceren minder traanvocht dan nodig is om het oogoppervlak voldoende vochtig te houden. De traanproductie kan onder andere veranderen door het ouder worden, bepaalde aandoeningen en het gebruik van bepaalde medicijnen.
Te snelle verdamping van tranen
Tranen kunnen ook te snel verdampen wanneer de traanfilm onvoldoende stabiel is. Problemen met de olieachtige component van de traanfilm kunnen hierbij een rol spelen.
Ook de omgeving kan invloed hebben op de verdamping van tranen. Droge lucht, verwarming, airconditioning en wind kunnen droge-ogenklachten bijvoorbeeld verergeren.
Minder knipperen tijdens beeldschermgebruik
Tijdens geconcentreerd kijken naar een computer, tablet of smartphone knipperen mensen vaak minder. Hierdoor wordt de traanfilm minder vaak opnieuw over het oogoppervlak verspreid.
Langdurig beeldschermgebruik kan daardoor bijdragen aan klachten van droge of vermoeide ogen.
Problemen met de oogleden en meibomklieren
De oogleden en de meibomklieren spelen een belangrijke rol bij de stabiliteit van de traanfilm. De meibomklieren produceren een olieachtige afscheiding die helpt om de verdamping van het traanvocht te beperken.
Wanneer deze klieren minder goed functioneren, kan de traanfilm instabieler worden en kunnen klachten van droge ogen ontstaan of verergeren. Dit wordt meibomklierdysfunctie (MGD) genoemd.
Omgeving en andere factoren
Ook dagelijkse omstandigheden kunnen invloed hebben op droge-ogenklachten. Voorbeelden zijn:
- droge lucht;
- verwarming of airconditioning;
- wind;
- rook;
- langdurig beeldschermgebruik;
- het dragen van contactlenzen.
Ook bepaalde medicijnen en aandoeningen kunnen bijdragen aan droge ogen. Wanneer klachten aanhouden, kan het daarom belangrijk zijn om te kijken welke factoren mogelijk een rol spelen.
Droge ogen en MGD
Meibomklierdysfunctie (MGD) is een probleem van de meibomklieren in de oogleden. Deze klieren zijn belangrijk voor de olieachtige component van de traanfilm.
Wanneer de meibomklieren minder goed functioneren, kan de traanfilm minder stabiel worden en kunnen tranen sneller verdampen. MGD kan daardoor een belangrijke rol spelen bij klachten van droge ogen.
Bij Cornea Waterlandplein kunnen we onderzoeken of MGD een rol speelt bij uw klachten.
Lees meer over meibomklierdysfunctie (MGD).
Droge ogen door schermgebruik
Langdurig kijken naar een computer, tablet of smartphone kan bijdragen aan klachten van droge ogen. Tijdens geconcentreerd kijken knipperen we vaak minder, waardoor de traanfilm minder vaak opnieuw over het oogoppervlak wordt verspreid.
Heeft u vooral tijdens of na beeldschermgebruik last van droge, vermoeide of geïrriteerde ogen? Dan kan het zinvol zijn om te kijken welke omstandigheden de klachten uitlokken of verergeren.
Lees meer over schermtijd en de invloed ervan op uw ogen.
Droge ogen en contactlenzen
Droge ogen kunnen het draagcomfort van contactlenzen beïnvloeden. Irritatie, een branderig gevoel of wisselend zicht tijdens het dragen van contactlenzen kunnen verschillende oorzaken hebben.
Wanneer contactlenzen steeds minder comfortabel worden, kan het verstandig zijn om te laten beoordelen wat er aan de hand is. Daarbij kan onder andere naar de conditie van het oogoppervlak worden gekeken.
Lees meer over contactlenzen bij Cornea Waterlandplein.
Wat kunt u zelf doen tegen droge ogen?
Welke aanpak passend is, hangt af van de oorzaak en de aard van de klachten. Bij milde klachten kunnen eenvoudige maatregelen soms helpen om het oogcomfort te verbeteren.
Warme compressen
Een warme compress kan helpen om de oogleden te verzorgen. Dit kan vooral relevant zijn wanneer problemen van de oogleden of meibomklieren een rol spelen.
Ooglidhygiëne
Een goede ooglidhygiëne kan helpen om de oogleden en ooglidranden schoon en verzorgd te houden. Wanneer u regelmatig last heeft van uw oogleden of ooglidranden, kan het verstandig zijn om advies te vragen over de verzorging ervan.
Kunsttranen
Kunsttranen kunnen het oogoppervlak bevochtigen en klachten van droge ogen helpen verlichten. Er bestaan verschillende soorten oogdruppels en niet iedere oogdruppel is voor iedereen even geschikt.
Bij Cornea Waterlandplein kunnen we adviseren welke oogdruppels of kunsttranen bij uw klachten kunnen passen.
Let op uw omgeving en beeldschermgebruik
Droge lucht, verwarming, airconditioning en wind kunnen droge-ogenklachten verergeren. Ook langdurig geconcentreerd kijken naar een scherm kan invloed hebben op de klachten.
Welke oogdruppels kunnen helpen bij droge ogen?
Er zijn verschillende soorten kunsttranen en oogdruppels voor droge ogen. Welke oogdruppel het beste past, hangt onder andere af van de aard van de klachten.
Sommige mensen hebben vooral behoefte aan bevochtiging van het oogoppervlak, terwijl bij andere klachten een ander type oogdruppel beter kan passen. Ook het dragen van contactlenzen kan van invloed zijn op de keuze van een oogdruppel.
Bij Cornea Waterlandplein kunnen we uw klachten bespreken en adviseren welke oogdruppels of kunsttranen daarbij kunnen passen.
Hoe worden droge ogen onderzocht?
Wanneer droge-ogenklachten regelmatig terugkomen, langere tijd aanhouden of onvoldoende verbeteren, kan onderzoek helpen om beter in beeld te krijgen wat er speelt.
Bij Cornea Waterlandplein begint het onderzoek met een bespreking van uw klachten. Daarna kunnen verschillende onderzoeken worden uitgevoerd om de oogleden, het oogoppervlak, de traanproductie en de stabiliteit van de traanfilm te beoordelen.
Spleetlamponderzoek
Met een spleetlamp kunnen de oogleden, ooglidranden en het oogoppervlak nauwkeurig worden bekeken. Hiermee kan worden gekeken naar kenmerken die mogelijk verband houden met uw klachten.
Meibomografie
Met meibomografie kunnen de meibomklieren in de oogleden zichtbaar worden gemaakt. Hiermee kan de structuur van deze klieren worden beoordeeld en kan worden gekeken of er aanwijzingen zijn voor problemen met de meibomklieren.
Fluoresceïne
Fluoresceïne is een kleurstof die kan worden gebruikt om het oogoppervlak en de traanfilm beter te beoordelen. Het kan bijvoorbeeld zichtbaar maken of er veranderingen aan het oogoppervlak aanwezig zijn.
Schirmer-test
Met de Schirmer-test wordt een inschatting gemaakt van de traanproductie. Hierbij wordt een klein strookje testpapier aan het onderste ooglid geplaatst en wordt gekeken hoeveel het papier door traanvocht wordt bevochtigd.
BUT-test
De BUT-test (Break-Up Time) wordt gebruikt om de stabiliteit van de traanfilm te beoordelen. Hierbij wordt gekeken hoe lang de traanfilm na een knippering stabiel blijft voordat er een onderbreking in de traanfilm ontstaat.
NBUT-test
De NBUT-test (Non-invasive Break-Up Time) is een niet-invasieve manier om de stabiliteit van de traanfilm te beoordelen. Hierbij is geen kleurstof nodig.
De verschillende onderzoeken geven ieder informatie over een ander onderdeel van het oogoppervlak, de traanproductie of de traanfilm. Door de resultaten in samenhang te bekijken, kan beter worden beoordeeld welke factoren mogelijk bijdragen aan de klachten.
Wanneer is het verstandig om droge ogen te laten onderzoeken?
Het kan verstandig zijn om uw ogen te laten onderzoeken wanneer:
- droge-ogenklachten regelmatig terugkomen;
- de klachten langere tijd aanhouden;
- eenvoudige maatregelen onvoldoende helpen;
- u regelmatig last heeft van branderige of geïrriteerde ogen;
- uw zicht regelmatig wazig of wisselend wordt;
- contactlenzen steeds minder comfortabel worden;
- u niet goed weet waardoor uw klachten ontstaan.
Bij Cornea Waterlandplein kunnen we onderzoeken of er sprake is van droge ogen en welke factoren mogelijk een rol spelen. Wanneer daar aanleiding toe is, kunnen we ook onderzoeken of MGD een rol speelt.
Wanneer moet u medische hulp zoeken?
Niet iedere oogklacht wordt veroorzaakt door droge ogen. Bij plotselinge of ernstige klachten is het belangrijk om niet alleen uit te gaan van droge ogen.
Neem bij een pijnlijk rood oog, een plotselinge verandering van het zicht of andere ernstige oogklachten contact op met een passende zorgverlener. Een rood en pijnlijk oog bij iemand die contactlenzen draagt, kan wijzen op een oogprobleem dat snel beoordeeld moet worden.
Veelgestelde vragen over droge ogen
Hoe weet ik of ik droge ogen heb?
Droge ogen kunnen klachten geven zoals een branderig of zanderig gevoel, irritatie, roodheid, vermoeide ogen, wazig of wisselend zicht en lichtgevoeligheid. Alleen op basis van klachten is echter niet altijd vast te stellen waardoor de klachten ontstaan. Onderzoek kan helpen om de mogelijke oorzaak beter in beeld te brengen.
Wat zijn de meest voorkomende symptomen van droge ogen?
Veel voorkomende symptomen zijn een branderig of prikkend gevoel, irritatie, roodheid, een zandkorrelgevoel, vermoeide ogen, wazig of wisselend zicht en gevoeligheid voor licht. Ook kunnen droge ogen juist samengaan met tranende ogen.
Waardoor krijgt u droge ogen?
Droge ogen kunnen verschillende oorzaken hebben. Een verminderde traanproductie, te snelle verdamping van tranen, een instabiele traanfilm, problemen met de oogleden of meibomklieren en bepaalde omgevingsfactoren kunnen allemaal een rol spelen.
Wat kunt u zelf doen tegen droge ogen?
Bij milde klachten kunnen eenvoudige maatregelen helpen, zoals aandacht voor de omgeving, voldoende aandacht voor knipperen tijdens beeldschermgebruik, ooglidhygiëne en het gebruik van passende kunsttranen. Een warme compress kan helpen om de oogleden te verzorgen.
Kunnen droge ogen juist tranende ogen veroorzaken?
Ja. Irritatie van het oogoppervlak kan een reflexmatige traanproductie veroorzaken. Daardoor kunnen droge ogen soms juist samengaan met tranende ogen.
Kunnen droge ogen worden veroorzaakt door MGD?
Ja. Problemen met de meibomklieren kunnen de stabiliteit van de traanfilm beïnvloeden en bijdragen aan klachten van droge ogen.
Wanneer is onderzoek naar droge ogen verstandig?
Wanneer klachten aanhouden, regelmatig terugkomen, het dagelijks leven beïnvloeden of onvoldoende verbeteren met eenvoudige maatregelen, kan onderzoek helpen om de mogelijke oorzaak beter in beeld te brengen.
Bij Cornea Waterlandplein kunnen we onderzoeken of er sprake is van droge ogen en welke factoren mogelijk een rol spelen.